'Voetbal en Stad': Interview met Raf Willems

Publicatiedatum: 
Maandag, 31 maart 2014 - 03:30

'Van Flanders Fields 1914 tot Favela Maracana 2014. Hoopvolle voetbalverhalen.’

Raf Willems is journalist en Vlaanderens bekendste (en beste) auteur van voetbalboeken. In 2004 debuteerde hij met ‘Kan voetbal de Wereld Redden?”. Intussen rolden er verschillende andere werken van hem van de drukpers over ‘de belangrijkste bijzaak ter wereld’. Willems is van opleiding sociaal werker en dat zie je ook in zijn werk. Hij blijft niet steken bij de waan van de dag; maar gaat voortdurend op zoek naar wat er achter de façade van het moderne voetbal schuilgaat. Dat levert erg boeiende en zelfs inspirerende lectuur op. Op zondag 27 april, om 10u30 komt hij in Op-Weule, met bewegende beelden, spreken over voetbal in de stad. En hij steekt van wal in 1914.

Lezing: Over Voetbal
 

Raf Willems: “Eén van de meest historische voetbalmatchen die ooit gespeeld werd, vond plaats in Ieper! Dat is weinig geweten. In de loopgraven van de eerste wereldoorlog werd in december 1914 , op het moment dat de meest gruwelijke strijd ooit werd geleverd, de oorlog een paar uur stilgelegd voor een potje voetbal tussen Engelse en Duitse soldaten. Voetbal kan dus inderdaad wel wat teweegbrengen. Daar begint dan ook mijn verhaal. Overigens is het onduidelijk wie de wedstrijd gewonnen heeft. De Duitsers claimden een 3-2 overwinning, de Engelsen ook (lacht). Wist je trouwens dat de Schotten van Celtic Glasgow, op dat moment de grootste voetbalclub ter wereld, regelmatig benefiets organiseerden voor de slachtoffers van de oorlog?

Uit uw boeken blijkt dat voetbal meer is dan tegen de bal schoppen en wedstrijden winnen. Wat is het dan wel?
Raf Willems: Eigenaardig genoeg is er sinds het begin van het voetbal altijd al een strijd geweest tussen twee ‘scholen’. Enerzijds heb je de aanhangers van het ‘mooie voetbal’ en anderzijds de aanhangers van het ‘resultaat’. Die scheidingslijn is er vandaag nog. Als José Mourinho enkele jaren geleden met Inter Milaan de Champions League wint door Barcelona uit te schakelen met hyperdefensief voetbal, blijkt die clash tussen twee stijlen vandaag nog steeds brandend actueel. Maar er schuilt meer achter die voetbalstijlen dan je zou denken. Door in de geschiedenis van de Europese clubs te duiken (nvda. Willems schreef er een fascinerend boek over; “Europese Topclubs”) ontdekte ik dat daar een hele, erg boeiende geschiedenis bij hoort. Veel clubs werden bijvoorbeeld ook opgericht door immigranten, die ergens een ‘stek’ wilden vinden.

Ook de joden speelden een belangrijke rol in de verspreiding van het voetbal.
Raf Willems: Dat klopt. Vanaf de jaren dertig van de vorige eeuw werden veel joden bijvoorbeeld in Duitsland geweerd uit allerhande sportverenigingen. Vooral uit gymnastiekclubs, want daar zweerden de nazi’s toen bij. Dus richtten ze zich in de plaats op het voetbal en ontwikkelden ze hun eigen visie op het spel. Na de tweede wereldoorlog zwermden een aantal belangrijke joodse voetbaltrainers uit naar Zuid-Amerika en Brazilië om daar de basis te leggen van wat vandaag de ‘Joga Bonito’ is, het typische Braziliaanse voetbalspel. Zonder joden geen Garrincha, Pélé of Neymar, hoor! Tot voor hun komst trokken de Brazilianen in internationale competities immers steeds aan het kortste eind.

Met de wereldbeker in het vooruitzicht, heeft u ook gegraven in het leven van onze Rode Duivels.
Raf Willems: Voor mijn boek “Sympathy for the Devils” ben ik op zoek gegaan naar de verhalen achter de Rode Duivels van vandaag. Vaak zijn dat migrantenkinderen. Kompany, Dembélé, Mirallas, Lukaku, Fellaini. Die verhalen waren allemaal heel bijzonder, maar vaak ook erg schrijnend. Zoals de vader van Dembélé die bij wijze van spreken te voet vanuit Mali tot in België kwam, of de vader van Vincent Kompany die op de vlucht ging voor het Mobuturegime. Hun zonen hebben het na nauwelijks één generatie sportief en daardoor maatschappelijk gemaakt. Dat bewijst volgens mij toch de kracht van het voetbal. En als die mannen nog een beetje geluk hebben, dan winnen ze de wereldbeker in Brazilië ook nog en schrijven ze geschiedenis voor ons land. 

U wil het huidige succes van de Rode Duivels ook aangrijpen om aan sociaal werk te doen. Kan u dat even uitleggen?
Raf Willems: Ik ben al sinds een tiental jaar sociaal adviseur van de Nederlandse voetbalbond. In Nederland staat het voetbal als sociaal hulpmiddel al stevig overeind. Voetbal wordt er gebruikt om jongeren letterlijk van straat te halen en hen een betere toekomst te bezorgen. In België hebben we dat ook sinds een aantal jaren. Maar hier is het weinig gestructureerd. Nu de Rode Duivels zo populair geworden zijn, vind ik het tijd om, naar het voorbeeld van de Johan Cruijffcourts in Nederland, ook in de Belgische steden Rode Duivelscourts te bouwen. Kleine voetbalveldjes, met telkens een Rode Duivel als peter, waar dan een aantal mensen rond verzameld worden die met die ‘gasten’ aan de slag gaan, door hen te laten voetballen, maar ook door hen huiswerk te laten maken en andere dingen bijbrengen. Hier en daar bestaan al zo wat projecten, maar we moeten het ijzer smeden nu het heet is en de Rode Duivels een hot topic zijn.

Wat mogen de mensen van u verwachten op 27 april?
Raf Willems: Het zal uiteraard over voetbal gaan (lacht). Ik breng ook het nodige beeldmateriaal mee. Ik zal het verhaal van de huidige generatie Rode Duivels vertellen, maar ik zal het ook over het Braziliaanse voetbal hebben. Gezien we in Brussel zijn, krijgt u ook wel wat minder bekende zaken te weten over het Brusselse voetbal. Wist u bijvoorbeeld dat er in de jaren zestig een Europees voetballer van het jaar hier 5 kilometer vandaan voetbalde? Er komt nog wat aangename muziek bovenop en als afsluiter is er receptie. We trachten er in elk geval een gezellige en leerzame zondagochtend van te maken.

Meer info over de lezing.